Category Archives: Enthousiast

Workshop Public Speaking International

In the beginning of september, I had the honor to deliver a speech about ‘excel in public speaking’ in Switzerland at the Nestlé Head quarters.  Six weeks later I’m happy to be back in Vevey in Nestlé’s Training Center. Sunny weather, positive and enthusiastic audience in the workshop and meetings this afternoon. Prepared to kick off for a 2 days public speaking training with professional trainers, and with a very seasoned and super skilled colleague of Nestlé. Speaking in public constantly stimulating the attention span and the PACE of the participants. Presenting, teaching and speaking is performing in an authentic and constructive way.  It is about engaging and enthusing the audience. Our goal is to train professional trainers here. Forget power point, focus on three goals:  participants will experience your classes and speeches as intense, fun and functional.

They will like to be your guest, enjoy the learning points and the way you deliver it. 1. LIKE.

They will think differently after your speech about the topics, the key messages. 2. THINK.

They will act differently, they will be motivated to change their habits and attitudes. 3. ACT.

Every time you have to deliver a speech yourself, ask yourself: what do I need to do, so that they like my performance (from the beginning until the last sentence), that they remember what the key message was (and they’ll think it over after the speech) AND that they will apply what they learned (act differently)

Neste IHS  

We are confident to reach those goals in the next two days. The topic is challenging: speaking in public with more impact (on the audience) and more fun (for yourself and the audience).  I’ll keep you posted!

Four keys to become a better speaker


The most experienced and successful speakers (CEO’s, managers, entrepreneurs) rehearse their speeches while working out, while walking in the woods, while riding on the bike… They save time and energy by combining physical activity, relaxation and preparation. Mental imagery makes them relaxed and self confident. The result is that they perform better on stage.

  1. Start four weeks in advance preparing a key note speech. Week one, write two till four key messages you want to get across. Week two, collect facts, stories and anecdotes that could support these messages.
  2. Have the courage to say ‘no’ to the beamer and skip power point or slideshows. Write down key messages and anecdotes in a constructive way. Collect pictures on your computer and create a magical ‘Moodboard’.
  3. Two weeks before your speech: rehearse text, body language, tone of voice, mimics in front of… the mirror. Rehearse your opening sentence, closing performance, movements, body language, breaks, in front of your computer, in your car and in ‘stolen moments’.
  4. Enhance your performance by visualizing yourself on stage. One week before the speech: go for your favorite sports, dance, yoga class. Do this every day. Rework details, sharpen the saw! On a daily basis you rehearse, visualize, fantasize, moodboardize, in your car, in the train, in the plane, on the bike…

Great speakers’ energy is contagious because they rehearsed frequently and consequently text, body language and tone of voice. The audience is experiencing their flow, their passion and authenticity that creates enthusiasm… It doesn’t matter if you are promoting your company, your concept, your belief.  Prepare, shine without beamer, rehearse while doing physical activity and visualize your performance. Every time you do this, you will become a better speaker. Instead of fearing your next challenge on stage, you will look forward to it!

  • Intense and professional preparation
  • Limit or skip power point. You will shine, forget the beamer
  • Combine physical activity and rehearsing
  • Enhance performance by mental imagery


A training designed to turn managers into “peak performers” is often the dream of every H.R. director.  I’d like to share with you my experience of personal coaching and training of executive managers. With the PACE matrix as practical dashboard ànd scoreboard, managers are motivated in no time to achieve more focus, less energy consuming activity, more resilience. Typical mistakes like multi tasking, constant availability, too few breaks, getting lost in detail, lack of condition: they all eat away at one’s energy. We can do things different and better. No more excuses: as from today a training session is an educational party with readily applicable tools and tips. Improving Energy and Performance level means that you can think, act, react at a higher PACE.  exectoughnesspic  Recommended:  Executive Toughness by Dr. Jason Selk, MD and performance coach: inspirational book about mental training.

PACE: definitions 

  • One step
  • The speed or rate at which something happens, changes, or develops
  • Do something at a slow and steady rate or speed in order to avoid overexerting oneself
  • The new mental training program to stimulate managers to improve their energy and performance level (EPL) in a sustainable and most effective way. Developed by Wim Rombaut. PACE acronym: authenticity,constructive communication and enthusiasm.

 “As a manager, you set the pace for the rest of your organization. Your company, your team, even if it has just a few employees, is a reflection of you. Sharpen your team by first sharpening yourself at the dawn of each day.”

4 Key Performance Indicators.  Your personal K.P.I.’s

Dashboard and scoreboard of PERFORMANCE level :  physical, emotional, mental and fundamental work-outs to improve energy and performance.

Be calm and sharp. Relaxed and concentrated. Learn how to develop your own relaxation rituals. BE AUTHENTIC.

How do you acquire control over yourself talk, internal dialogue? Communicate effectively by CONSTRUCTIVE self-talk and talk.

Your personal training and improved skills will enhance YOUR ENTHUSIASM and energize your team. Enthusiasm is contagious, infectious, inspiring. Used in the right dose.

Succes !




Tips and tricks to tackle Glossophobia – stagefright –

Survey after survey lists The Fear of Public Speaking at the top of the ‘Fear List’ most people have. Some say they would rather die than stand in front of an audience and deliver a speech. What a pity, because it holds many back from reaching their potential. Up to seventy-five percent of the population, to one degree, or another, has this dread.

There’s even a word for it – Glossophobia. Glosso from the Greek, meaning tongue, and Phobus, fear. Important to note here, is glossophobia is a w-o-r-d, not a disease, and it can be lessened! Preparation, practice, coaching, become self-confident: the basics!  Breathing techniques to focus, to get control, to take distance: key! After my keynote speech about public speaking, last friday,  5 september, in Vevey, people told – as a realtime ‘exercise’ – on stage, in front of their colleagues, their action plan. ‘Preparation, meeting the audience’s needs, using body awareness and body language, using pauses…’  Easy to say, challenging to do, but it is a good start. Begin with defining one action and work on it.

Nestle zaal  Fantastic accommodation in Vevey to do a keynote: large stage !

A summary of 10 tips once you’re on stage, with or without feeling  glossophobia – stage fright -: Breathing and visualization  techniques 5 minutes before the start, off you go:

On stage: you set the pace

  1. Start off with courage and strength: you’re the performer
  2. Position on stage, left, right, middle, front, rear, in the spotlight
  3. Body awareness: use it
  4. Walking or standing, walking and standing still
  5. Regain the attention of your audience
    1. Body language
    2. Music
    3. Picture
  6. Timing of humor, main topic, key messages of your story
  7. Call to action to the audience: “what will you remember most?”
  8. Ask them: “What will you really change, what will you apply”
  9. Strong closing: Short, sharp, clear conclusion
  10. Leave your mark forever in their minds

Good luck and enjoy every improvement!


Topprestaties dankzij focus en rust.

Emma bronze cup2014

Topperformers presteren op hun best op het moment van de waarheid. Nibali piekte mentaal en fysiek naar de Tour en won meesterlijk. Emma De Brabandere piekte samen met haar paard Chopin naar het Belgisch Kampioenschap en werd knap tweede, na de ongenaakbare en zeer ervaren ex-Wereldbeker-deelneemster Jeanette Haazen. Wat hebben Vincenzo en Emma gemeen? Op het eerste zicht: niets. Een doorwinterde profwielrenner van 29 en beginnende amazone van 22 die haar studies (osteopathie) combineert met het ballet van de paardensport: dressuur.  En toch is dit wat ze beiden beheersen: innerlijke rust en focus. Als Michel Wuyts aan José De Cauwer vroeg wat Nibali zo onderscheidt, waardoor hij zo’n groot kampioen is, zei José: “hij blijft altijd rustig, kalm.” Mijn reactie daarop is: José heeft gelijk. Door zijn rustige en ontspannen houding recupereert hij als geen ander, verspilt hij geen energie in nerveus gedoe, staat hij scherp geconcentreerd in beklimming en afdaling, maakt hij minder fouten (met vaak valpartijen tot gevolg, met name zijn grootste concurrenten).

Emma bronze cup2014 Emma en Chopin in actie met dank aan fotograaf Kim Mahieu

Managers, ondernemers, topatleten: als zij meer uit hun potentieel willen halen, beter willen presteren, zich beter in hun vel willen voelen, dan is focus (concentratie) & relax (ontspanning) nodig in een ideale mix, een cocktail die bruist en zelfs ontploft op het moment van de waarheid, die rustig kabbelt als een klaterend beekje op de momenten van recuperatie, rust, mentale voorbereiding. Emma De Brabandere combineert al vier jaar top – paardensport (Belgisch niveau, zilveren medaille vorig weekend) met studie. Dat vraagt veel van een mens. Een heel schooljaar les volgen, stages – osteopathie is een intense studie – , vijf weken examens tot eind juni en vijf weken later met de zevenjarige Chopin drie dagen een kampioenschap afwerken. Zij traint vier tot zes keer per week, niet alleen te paard, ook stabiliteitsoefeningen (weer een link met de wielrenners) met daarbovenop dagelijkse mentale oefeningen.  Die discipline, die focus, die blijvende inzet, maakte het verschil dit weekend met de concurrentie die méér uren te paard oefende, méér verschillende paarden reed, tot dertig jaar meer ervaring had (winnares Haazen):  Emma bleef foutloos, bleef rustig ondanks de nervositeit van Chopin af en toe, hield de teugels letterlijk en figuurlijk in handen. Niet teveel, niet te weinig: perfect gedoseerd sturen. Een subtiel evenwicht, subtiel leiding geven aan Chopin, zodat die het beste van zichzelf gaf, en wou geven voor haar. Net als managers met hun team. Ik stond er bij en leerde veel van haar trainer Paul, hoe de harmonie van ruiter en paard constant in disharmonie dreigt te gaan, en waarbij sterk en tegelijk empathisch leiding geven tot een optimaal resultaat leidt – als je een paard forceert door je empathie te vergeten dan blokkeert het -. Perfectie bestaat niet, uitblinken, er het maximum uithalen wel. Mooie metaforen voor leiding geven in het bedrijfsleven: paard, ruiter, dressuur, vertrouwen, aanvoelen, willen, samen werken.  Het vele werk, de focus en de rust hebben tot het maximale resultaat geleid voor Emma. Van harte proficiat, ook aan haar trainer en haar familie: een enthousiast en sterk team.

De uitslag staat hier:

Spreken voor publiek: angst aanjagend

We kennen angst voor spinnen, angst voor de dood, hoogtevrees, bang in het donker… In dat rijtje hoort ook angst om te spreken voor publiek. Volgens onderzoek van Jim Arthur Peterson, een Amerikaanse professor die voor zijn studenten, en voor iedereen die er wil van leren, een website beheert over ‘speech topics’, staat de spreekangst op nummer één bij de zogenaamde ‘sociale fobieën’. Naar schatting 12 % van de actieve bevolking zou last hebben van één van die ‘angsten’. En daarvan worstelt 1 op 5 met – 19 % – met spreekangst.

Gaat het om spreekangst voor grote groepen, of ook als iemand een kleine vergadering toespreekt? Meestal vergroot de schrik, soms tot lichte paniek, als er meer publiek in de zaal zit. Is er verschil als men spreekt voor bekenden – een speech op een familiejubileum – of voor onbekenden? Zeker. Sommigen zetten schitterende speeches neer voor familie, maar huiveren bij het idee om dit te doen voor een groep onbekende zakenlui. Is er een verschil tussen spreken voor een camera en spreken voor een zaal? Zeker, een camera intimideert de meest taalvaardige spreker nog meer dan een levend publiek.


Bestaat er een recept om spreekangst te overwinnen? Zeker. Er bestaan er veel. Werken die recepten? Soms. Wanneer werken ze dan wél? Dat hangt van verschillende factoren af, zoals de ernst van de ‘kwaal’, de motivatie van de leerling, de kennis, de ervaring en het geduld van de leraar. Heeft het met talent te maken? Natuurlijk, dat is zeker een belangrijk element. Nog belangrijker is de overtuiging. Welke overtuiging? De overtuiging dat je ondanks angst toch een goede spreker kan zijn. Dat talent maar een deel van het verhaal is, en dat een gezonde dosis zelfvertrouwen de hefboom is om een goede spreker te worden.

Al wie zich duidelijk kan uitdrukken in een gewoon gesprek, één op één, of in een kleine groep mensen die men kent, kan leren spreken voor publiek. De voorwaarden om dit goed te doen zijn eenvoudig, de technieken zijn talrijk, onuitputtelijk, je vindt meer dan 2500 – Engelstalige – tips op

Basisvoorwaarden: scoor jezelf tussen 0 en 10

1. Wil je het écht leren?                                                                                              1-2-3-4-5-6-7-8-9-10

2. Durf je jezelf kwetsbaar opstellen voor een groep? (fouten maken mag)               1-2-3-4-5-6-7-8-9-10

3. Beheers je in een ‘gewoon’ gesprek de taal voldoende? (moedertaal)                    1-2-3-4-5-6-7-8-9-10

4. Geloof je dat je ondanks stress een behoorlijke speech zou kunnen neerzetten?   1-2-3-4-5-6-7-8-9-10

Op de eerste vraag is een 10 noodzakelijk, op de volgende vragen is een 7 of meer O.K. Spreken voor publiek kan je leren, ondanks de ‘schrik’ die veel mensen hebben (in deze link zie je dat je niet alleen bent).  Het is zoals fluitend door een donker bos gaan als je bang bent.  Je gaat er dapper door, en je voelt de adrenaline stromen, je voelt de blikken van de wilde dieren die er niet zijn, maar je overwint je angst niet écht, je mag bang zijn, en toch ga je door. Zo werkt het ook met speeches geven. Je stapt op het podium, en je gaat door, niet meer bang van bang. Het goede nieuws is: als je goed scoort op de vier basisvoorwaarden is dat snel aan te leren. Ik wens je hiermee veel succes, je kan moed en informatie putten in deze bronnen:

Jan Mulder wereldkampioen


Marc Wilmots laat de Rode Duivels punten pakken. En veel. Hij heeft steeds meer feiten en cijfers die hem ‘gelijk’ geven. Hij is omringd met een  sterke staff, tot en met een topchef, maar koos er voor om zelf de rol van mental coach op te nemen. Mensen die topprestaties leveren zijn naast fysiek en technisch getalenteerd, ook mentaal sterk. Die mentale kracht heeft vele facetten, waaronder het ‘streversgehalte’. Al die ego’s leggen de lat zo hoog dat er binnen een team competitie ontstaat.  En frustratie, afgunst en andere normale emoties bij topsport. 23 spelers voor 11 basisplaatsen. Hou die allemaal scherp, gemotiveerd, flexibel en vol vertrouwen, ook al moeten ze slechts 3 minuten spelen, of helemaal niet: een onmogelijke opdracht voor één mens. In een dergelijke groep heersen groepsdynamieken die bij succes onzichtbaar blijven. Zo lang men wint mort men niet. Bij hoge stress of bij falen komt de mentale kracht vaak op een minder fraaie manier naar buiten. Een voorbeeld: Lukaku die de hand van de coach weigert, en letterlijk om zich heen schopt en roept als een verwende puber die zijn zin niet krijgt. De reactie van Wilmots op de persconferentie was voor mij duidelijk: het wordt onder de mat geveegd bij al het andere stof. De frustratie van Dufour en andere spelers die barsten van de goesting en de adrenaline, en die op hun ongelofelijke honger blijven zitten: onder de mat! Er dreigen nog meer ontploffingen. Maar onze bondscoach blijft een topcoach, ook hij mag zich vergissen. Hopelijk is er geen mentale coach nodig en voetballen ze in de achtste finale de pannen van het dak. Daarvoor zal er een klein mentaal mirakel nodig zijn want de uitstraling, de overtuiging, het enthousiasme… van de Rode Duivels de eerste twee matchen deed meer denken aan Rode Cavia’s. Rennen dat wel, maar naar waar en waarom?


De beste stuurlui staan aan wal. Veel sportpsychologen en mental coaches vinden dat Wilmots een fout maakt omdat hij geen professionele mentale omkadering heeft voorzien. Met deze ploeg, nummer vijf op de wereld als het om transferwaarde gaat, moet er enthousiast en dominant voetbal mogelijk zijn. Jan Mulder analyseert het knap, en kan het nog creatief, scherp, humoristisch en spitsvondig verwoorden. Dat hij op 4 mei dit jaar negen en zestig is geworden (69) lijkt wel fictie. Voor mij is Jan Mulder wereldkampioen “professionele voetbalcommentaar geven”. Volgens Jan mag het allemaal wat spontaner (authentieker), enthousiaster, waardoor het sterker (performanter) wordt.  Op die manier bouw je (constructief)  sneller (hogere pace) een goede aanval op.  Mulder staat – zonder het te weten – achter het acroniem PACE: performant, authentiek, constructief en enthousiast, en straalt dat ook helemaal uit. Jan Mulder op zijn 69 wereldkampioen! Leve De Rode Duivels, zo lang het duurt genieten we mee van de euforie van onze landgenoten in het algemeen en van onze koningin in het bijzonder. Lees meer over Mulder de communicator: klik hier. Bij gebrek aan mental coach in Brazilië kan iemand daar Jan Mulder’s enthousiasme injecteren in iedere Duivel zijn hoofd, hart en benen? Dàn en alleen dàn pakken we de wereldtitel.


Vergaderen is populair. Conference calls, skype, échte ouderwetse vergaderingen: het is noodzakelijk, maar wie gaat er met ‘enthousiasme’ naar de volgende vergadering? Het is populair, maar is het effectief? Is het interessant? Er is veel weerstand tegen vergaderen. Ik hoor vaak van mijn klanten dat ze het helemaal niet effectief vinden. De “meetingcultuur” is in vele ondernemingen een (on)uitgesproken bron van frustratie. Je kent alle frustraties van meetings dus bespaar ik je het lijstje. Vergaderen, coachen, een verkennend gesprek, een brainstorming… hoe kan het met meer impact, met meer effect?

on top of it

Wandel! Doe het gewoon, ga op wandel met je gesprekspartner(s). Er is steeds meer wetenschappelijk bewijs dat wandelen niet alleen aangenamer en gezonder is, maar ook effectiever als je snel tot goede oplossingen of ideeën wil komen.  De universiteiten van Michigan en Stanford leveren wetenschappelijke argumenten. Hebben we die nodig? Ons gezond verstand weet dat, zeker nu het zomer is, een wandeling energie geeft, inspiratie brengt, en je in een ‘andere’ context beter tot ‘connectie’ brengt. De moeite om het eens te proberen. Grote leiders en managers doen het ook. Durf je je volgende gesprek of meeting buiten houden?

Ik bedank mijn klant, een jonge CEO van een jong en bloeiend IT-bedrijf, om me deze link te bezorgen. Nu is het aan jou: “Bridge the ‘inspiration – action’ gap” and just do it. Eén klik en je bent er.


Saskia Van Uffelen: “H.R. manager belangrijker dan CFO”

De ex-CEO van Bull die haar bedrijf succesvol liet groeien is een mama. Moeder van vijf kinderen, een jonge vijftiger (52) die op dit moment, eind april, overstapt naar Ericsson. Als CEO natuurlijk. Saskia is zeer consequent in haar columns in ‘De Tijd’, haar televisieoptredens, haar contacten met Nelie Kroes, haar boek ‘Iedereen Baas’. Ze heeft het over ‘nieuw leiderschap’. “We moeten uit onze ivoren toren komen en coaches worden… opleiding en ontwikkeling centraal stellen en onze medewerkers zelfstandig maken.”

Saskia-Van-UffelenDoor zich regelmatig te ontspannen (vrijdagnamiddagen, week-ends en vakanties houdt zij écht vrij) kan ze dit tempo aanhouden. Niet tot haar zeventigste zoals ze zelf zegt. Ze is tenslotte nog jong, een babyboomer van 52. Gepokt en gemazeld in de IT-business en toch een fanatieke people manager. Zij ziet  “IT als stimulans om menselijker te managen.” Haar enthousiasme hierover deelt ze in haar boek ‘Iedereen baas’  waar ze uitlegt dat we vanaf 2016 met vier generaties zullen samenwerken in de bedrijfswereld. De Z-generatie, geboren na 1992, is op komst, en die slikken niet zo maar een hiërarchisch bevel (vraag het aan de leraren en professoren aan de universiteit, die zijn verplicht zich aan te passen aan de Z-ters, een factor in het stijgend burn-out percentage misschien…). De generatie Y (° 1980-1992) maakt het de huidige managers al niet zo gemakkelijk en toch wordt de uitdaging: hoe houden we die vier generaties samen vrolijk gemotiveerd? Door nieuw leiderschap dus. Saskia Van Uffelen haar voorbeeldfunctie is belangrijk, haar communicatie hierover ook. We weten nu dat het in 2014 en in de toekomst mogelijk is hard te werken, veel verantwoordelijkheid te nemen, een bedrijf en een gezin te leiden, en dat allemaal te relativeren. Saskia, une grande dame, die ons nog lang mag inspireren. Wij wensen haar succes met haar nieuwe uitdaging bij Ericsson, die gelukzakken!

PS. Als coach, speaker en trainer, als babyboomer en vader van twee Y-generatieleden, zie ik in veel bedrijven en organisaties veelbelovende synergie ontstaan. Voorwaarde: een open geest en de kunst om minder oordelend te zijn langs beide kanten. Openheid, passie en het delen van informatie maakt mensen enthousiast, de E van PACE.

Ter info het generatie-overzicht

Babyboomers:  ° 1946 – 1964   Generatie X: ° 1965 – 1979  Generatie Y: ° 1980 – 1992  Z-ters: vanaf 1993